Vergi planlaması nasıl daha az vergi ödemeye yardımcı olabilir?

(Önemli not: vergi planlaması = yasal çerçeve içinde vergi yükünün optimize edilmesi. Vergi kaçakçılığı/yeraltı operasyonları bu kapsamın dışındadır.)

Çoğu şirkette vergi planlaması, “beyan dönemi”nin bir çalışması olarak kabul edilir. Ancak doğru yaklaşım, yatırım, finansman, satış, sözleşme ve muhasebe politikalarını yıl boyunca vergi etkisi açısından yönetmektir.

Yasal vergi planlaması aşağıdaki 7 adımda gerçekleştirilebilir.

1) Gelir / kâr haritası: Hangi gelir aralıklarının hangi vergi rejimine tabi olduğunu belirleyin. İhracat, üretim, hizmet ihracatı, lisans/royalti, finansal gelir ayrı tutulmalıdır.

2) Giderlerin “delil standardı” yükseltilmelidir. Meşruiyet (yani, bir sözleşmenin düzenlenmesi) ve bunun kanıtı önemli olabilir: sözleşme + teslimat/performans kanıtı + ödeme izi + ticari gerekçe.

3) Muafiyet/indirim envanteri oluşturun. Şirketin hak kazandığı muafiyet/indirimler “tek bir liste” halinde takip edilmezse, gözden kaçabilir veya yanlış uygulanabilir.

4) Yatırım kararlarına vergi etkisini dahil edin. Destekleyici belgeler, indirimli kurumsal vergi vb. yatırımın net bugünkü değerini önemli ölçüde artırabilir (koşullara bağlı olarak).

5) Kurumsal vergi oranını etkileyen senaryoları kontrol edin. 2025’ten itibaren, kurumsal vergi oranı, sektör/tip organizasyon ve diğer koşullara göre değişiklik gösterecektir.

6) “Asgari kurumlar vergisi” etkisini modele ekleyin (2025+)
2025 ve izleyen dönemlerde “yurt içi asgari kurumlar vergisi” uygulaması, bazı şirketlerde istisna/indirimlerden sonra dahi asgari bir vergi doğurabilir. Uygulama mantığı; hesaplanan kurumlar vergisinin, belirli bir matrahın %10’undan düşük olamaması şeklinde özetlenebilir (detaylar mevzuatta).

7) Yıl kapanmadan “pre-audit” yapın
Kasım–Aralık’ta yapılacak kısa bir vergi sağlık kontrolü; beyanname dönemindeki stres ve riskleri düşürür.